Bevrijdingsdagconcert op de beiaard van de Goudse Sint-Jan

Livestream | Dinsdag 5 mei, 16:00 uur

We schrijven dinsdagmiddag 5 mei 1945, even na 2 uur. Maria Blom beklimt de trappen van de Sint-Janstoren. De frêle stadsbeiaardier neemt plaats achter de speeltafel, vanwaar zij rond half 3 de klanken van het – Trumpet Voluntary – over de stad laat klinken. Een bespeling die een ongelooflijke indruk heeft achtergelaten.

Nu 75 jaar later speelt haar opvolger – stadsbeiaardier Boudewijn Zwart – vrijwel het originele programma als toen, aangevuld met liederen van Vera Lyn.

Na de beiaardbespeling ging Maria naar het grootorgel in de kerk, waar zij de samenzang begeleide. Daar waren ruim 4000 mensen verzameld die nu ongehinderd weer het Wilhelmus konden zingen. Vrijwel ieder mens heeft een hoogtepunt in zijn leven: ongetwijfeld is dit moment dat van Maria Blom geweest.

Gouda is vrij!

Dinsdagmiddag 5 mei 2020, 75 jaar later speelde stadsorganist Gerben Budding het Wilhelmus zoals ook ten gehore gebracht door Mario Blom, in een speciale bewerking van Jan Zwart, de Opa van de stadsbeiaardier Boudewijn Zwart.

 

Klik hier om de volledige livestream te bekijken.

 

het Wilhelmus in de bewerking van Jan Zwart.

E3Media Invisible Dot

We leven in 2020 opeens in bijzondere tijden, voor de mensen in Gouda op hoge leeftijd betekent dat waarschijnlijk dat men vaak terug denkt aan de donkere oorlogsjaren. Het dagelijkse leven is ineens tot een stilstand gekomen, wat tot voor kort nog heel normaal was is opeens bijzonder. Ook het culturele leven is tot een stilstand gekomen,kerkdiensten zijn slechts online te volgen. Het carillon van de Sint Janstoren speelt door in onze donkere tijden, eigenlijk net als in de Tweede Wereldoorlog, met als verschil dat nu wel alles gespeeld kan worden door de beiaardier. De laatste weken heeft onze stadsbeiaardier Boudewijn Zwart troost en bemoediging, en ook plezier verschaft aan de bevolking van Gouda, en via de livestream zelfs ver buiten Gouda. Eigenlijk was het in de Tweede Wereldoorlog ook zo, maar de toenmalige stadsbeiaardier Maria Blom mocht toen niet alles zomaar spelen. De bezetter luisterde mee, en ook de verraders. Bovendien werd de toren gebruikt als uitkijk en luisterpost door de vijand. De nog jonge muziekstudente Maria Blom was genoodzaakt om haar leermeester Henri C.J. de Man zowel op het orgel in de Sint Janskerk als op het carillon te vervangen, door de honger van de hongerwinter was meneer de Man zo verzwakt dat hij niet meer in staat was de torentrap of de trap naar het grote orgel in de kerk te beklimmen. Om te voorkomen dat er een vaderlandsonvriendelijke beiaardier aangesteld werd door het stadsbestuur in handen van de NSB burgemeester, ging Maria Blom zolang de heer de Man vervangen, in die tijd was een vrouw die optrad als stadsbeiaardier geen vanzelfsprekendheid. Het was maar tijdelijk zei men, echter kon zij na de bevrijding in dienst treden als de stadsbeiaardier van Gouda, hiermee was zij de eerste vrouwelijke beroepsbeiaardier! De laatste maanden van de bezetting speelde ze op het carillon, ter bemoediging van de Goudse bevolking. Veel volksliederen waren verboden maar in een improvisatie was veel mogelijk, daarin klonken voor de kenners toch bepaalde melodieën door die troost boden. De bevrijding naderde, de verhalen van de bevrijders gingen iedere keer door de stad, eerst in september 1944, dolle dinsdag, er kwamen echter nog veel donkere dagen, met ook bombardementen met dood en verderf in onze stad. Toch bleef de beiaard spelen, ook de speeltrommel, maar niet in de nacht, want dan mocht het automatisch spel niet klinken van de bezetter. Toen was het opeens 4 mei, in de avond werd het duidelijk dat de bezetters de oorlogstoestand wilde beëindigen, het ging door de Goudse straten en op de ochtend van 5 mei werden de vlaggen uitgestoken en verzamelde de Goudse bevolking zich eerst nog voorzichtig, maar later uitbundig op de Markt. We zijn vrij! Er was echter nog nergens een bevrijder te zien in de stad, en de Duitsers waren nog gewoon aanwezig in het Duitse hoofdkwartier Hotel de Zalm. Rond tien uur in de ochtend kwam burgemeester James, die in 1941 werd afgezet door de bezetter, aan bij het stadhuis. Er werd contact gemaakt met de Duitsers in Hotel de Zalm en hierbij werd overeengekomen dat de stad Gouda zich als bevrijd mocht beschouwen! Er was nog altijd geen bevrijder te zien in Gouda, slechts later was er een Canadese motorrijder, die net als een ruiter bij de bevrijding in 1572 van het Spaanse juk, rondjes door de stad ging rijden. Alle andere steden in Zuid-Holland moesten tot 7 of 8 mei wachten op de bevrijding, en in Amsterdam vond er op 7 mei nog een schietpartij plaats, iets wat in Oudewater op 5 mei ook nog plaatsvond. Het feest brak los in Gouda, en hoewel burgemeester James zijn zorgen uitsprak of het carillon wel voor iedereen hoorbaar de bevrijding moest uitzingen, beklom de frêle stadsbeiaardier Maria Blom de toren en gaf een bevrijdingsconcert, op de avond daarvoor had zij een programma opgesteld, een programma waarbij het voor iedereen duidelijk werd dat de bange tijden voorbij waren!

zie alle geplande en uitgezonden livestreams

Translate »